Kształcenie na odległość

Artykuły

Burza mózgów w wydaniu elektronicznym – jak to zrobić na forum?

Burza mózgów w wydaniu elektronicznym – jak to zrobić na forum?

Marta Dziubińska

Burza mózgów (z ang. brainstorming) jest jedną z efektywnych i popularnych technik dydaktycznych, której zalety wydają się często niedoceniane przez nauczycieli. Jest to technika, która może być stosowana w pracy indywidualnej, ale najlepiej sprawdza się w pracy grupowej. Jest stosowana w sytuacjach, gdy zależy nam na stworzeniu listy jak największej liczby możliwych rozwiązań problemu i wybraniu najlepszego z nich. Jest potężnym narzędziem pobudzającym do myślenia i pracy twórczej, generowania pomysłów, dzielenia się nimi, a co szczególnie warte uwagi pozwala na wyzwolenie się z pewnych utrwalonych schematów myślowych w pracy z grupą – umożliwia i pobudza tzw. thinking out of the box, czyli nowatorskie twórcze myślenie i wyzwolenie z rutyny.

Najważniejsze zalety burzy mózgów to pobudzanie do kreatywnego myślenia i działania – grupa odpowiednio zachęcona przez nauczyciela do podania propozycji rozwiązania problemu staje się aktywniejsza, a luźno rzucane propozycje dają grunt następnym, co w rezultacie może zaowocować znaczącym wzrostem stopnia innowacyjności pomysłów i maksymalizacji ich liczby. Ważną zaletą tej techniki jest także jej liberalizm i demokratyczny charakter – wszystkie pomysły muszą być zaakceptowane, a moment ewaluacji i weryfikacji jest odroczony w czasie. W ten sposób uczniowie nie czują presji bycia ocenianym i swobodnie mogą generować najbardziej nawet nietypowe i szalone pomysły, a żaden z nich nie powinien być z gruntu oceniony jako zły lub niewłaściwy. Niemniej ważną kwestią jest efekt integrujący grupę szkoleniową – uczniowie współdziałają, przerzucają się pomysłami, słuchają siebie nawzajem, czują się zaangażowani, dążą do wspólnego celu, a pomysły każdego z nich mają jednakową wartość.

W gruncie rzeczy technika burzy mózgów jest bardzo prosta w swej zasadzie i łatwa do zastosowania do rozwiązywania różnorodnych zadań, w rozmaitych grupach szkoleniowych i przeróżnych nauczanych przedmiotach. Jej stosowanie jest zwykle także okazją do zabawy i rozluźnienia typowej atmosfery szkolnej.
Burza mózgów może być z powodzeniem stosowana także w systemach nauczania zdalnego online. Wiele platform edukacyjnych wyposażonych jest w moduły pozwalające prowadzenie sesji brainstormingu (np. MindMeister, FreeMind), ale nawet zwykłe forum dyskusyjne jest wystarczająco dobrym narzędziem do tego celu.

Nauczyciel na początku sesji powinien przedstawić temat lub problem do rozwiązania, wyraźnie sformułować instrukcję – poinformować uczniów, że ich zadaniem jest zaproponowanie maksymalnie dużej liczby możliwych rozwiązań, które mają być opublikowane na forum oraz wskazać, że wszystkie one z założenia mają taką sama wartość i nie są od razu poddawane ocenie; wybór najlepszego dokonany zostanie w drugiej części ćwiczenia na przykład na drodze głosowania. Należy wyraźnie zachęcić uczniów do prezentowania wszelkich pomysłów, jakie tylko wpadną im do głowy w odniesieniu do postawionego problemu i poinformować, że żadne – nawet najbardziej szalone, nie zostaną z gruntu odrzucone. Ważnym elementem instrukcji jest ustalenie limitu czasu sesji brainstormingu – z uwzględnieniem systemu pracy grupy szkoleniowej i harmonogramu kursu nie powinien on być zbyt długi, ale wystarczający, aby każdy uczestnik miał szansę na wypowiedź i zaprezentowanie własnych pomysłów. Po upływie ustalonego limitu ćwiczenie powinno być jednoznacznie zamknięte przez nauczyciela i wtedy powinien nastąpić etap dyskusji i czas na dokonanie przez grupę wyboru rozwiązania lub pomysłu najtrafniejszego.

Podsumowując, należy powiedzieć, że właściwie i celowo stosowana burza mózgów to rozwijająca technika zarówno dla uczniów, którzy dostają (rzadką?) szansę na wypowiedź w pełni autonomiczną i uniknięcie oceny lub krytyki, ale także dla dydaktyka, który może wyzwolić w ten sposób dodatkowe zasoby kreatywności w sobie samym i swoich uczniach.

Dodaj temat do forum