Kształcenie na odległość

Artykuły

Sposoby aktywizacji uczniów stosowane w zdalnej edukacji

Sposoby aktywizacji uczniów stosowane w zdalnej edukacji

Olga Łodyga

Aktywizacja uczniów w procesie zdalnej edukacji opiera się trzech założeniach: systematycznego kontaktu nauczyciela z uczniami, zastosowania różnych form przekazywania informacji, informacji zwrotnej dla ucznia (samoocena i ocena postępów w nauce).

Szczegółowe metody aktywizacji uczniów stosowane w procesie zdalnej edukacji:

  • wyjaśnienia, informowanie, co będzie treścią nauczania, np. poprzez podanie celów kształcenia i najważniejszych pojęć,
  • nawiązywanie do wcześniejszej wiedzy, np. odwołania do poznanych już prawidłowości, zjawisk i faktów co przyspiesza przyswajanie nowej wiedzy oraz utrwala wcześniej poznane pojęcia, ponadto zmusza to kursanta do uzupełnienia braków w wiadomościach podanych w czasie wcześniejszych lekcji,
  • motywowanie uczestników procesu kształcenia, np. poprzez stosowanie różnych form przekazu (obrazy, tekst, dźwięk, akcja, elementy interaktywne),
  • prezentacja nauczanych treści, np. poprzez podawanie treści w różnych formach prezentowania wiedzy dostępnych na platformie (wykłady, case study, wykresy testy, dyskusje, czat, wideokonferencja),
  • interaktywność procesu nauczania, aby uczniowie odbierali treści w sposób aktywny,
  • wspieranie uczących się poprzez udzielanie podpowiedzi oraz wskazówek, np. podawanie przykładów praktycznego zastosowania przekazywanej wiedzy, dołączenie listy najczęściej zadawanych pytań wraz z odpowiedziami,
  • zachęta (wspieranie) procesu utrwalania oraz poszerzania zdobytej wiedzy i umiejętności, np. poprzez podanie sposobów (oraz innych źródeł materiałów) poszerzania lub uzupełniania podanych treści,
  • zachęcanie do aktywności własnej kursantów, np. poprzez stworzenie środowiska sprzyjającego różnym formom aktywności kursantów (przykładem mogą być  grupy dyskusyjne),
  • dostarczanie informacji pozwalających na samoocenę postępów w nauce:  przykładem mogą być pytania sprawdzające umieszczone w końcowej części lekcji, do których kursanci otrzymują odpowiedzi wraz z uzasadnieniem,
  • monitorowanie pracy każdego ucznia w celu motywowania go do aktywności w środowisku internetowym,
  • ocena przebiegu procesu uczenia się dokonana przez nauczyciela, może odbywać się w formie egzaminu (w formie zdalnej na platformie lub stacjonarnej), który warunkuje ukończenie kursu (jest to czynnik mobilizujący uczniów),
  • elastyczne podejście do uczniów, odpowiadanie na ich potrzeby, sposób przyswajania wiedzy, zainteresowania, mocne i słabe strony oraz oczekiwania.

Zasady dydaktyczne, których stosowanie ma znaczenie w procesie aktywizacji uczniów:

  • zasada stopniowania trudności (zasada przystępności): wyraża ona konieczność dostosowania treści i metody nauczania do możliwości uczniów. W związku z tym należy: przechodzić od treści znanych uczniom do nieznanych oraz od treści łatwiejszych do trudniejszych.
  • zasada świadomego i aktywnego uczestnictwa: polega na aktywnym stosunku ucznia do celów uczenia się. Dlatego nauczyciel powinien wpływać na aktywność poznawczą uczniów. W tym celu należy stawiać uczniów w sytuacjach wymagających postrzegania faktów i wyjaśniania zjawisk (np. test sprawdzający, pytanie problemowe).
  • zasada systematyczności: odnosi się do ucznia. Wynika ze stwierdzenia, że jeżeli uczeń chce trwale i skutecznie coś zapamiętać, to powinien systematycznie utrwalać wiedzę. W tym celu można na nawiązywać do poprzednio omówionych treści oraz stosować powtórzenia i ćwiczenia sprawdzające.  
  • zasada trwałości wiedzy uczniów: wskazuje na konieczność podejmowania takich zabiegów, które przyczynią się do tego, aby uczeń trwale przyswoił wiedzę. Należy pamiętać o tym, że lepiej i dłużej pamiętamy rzeczy, które mają przejrzystą strukturę i są konkretne (dlatego należy podawać przykłady). Należy często odnosić się do praktycznych doświadczeń uczniów i zapewniać aktywny udział w procesie kształcenia. Ważne jest to, aby podając nowy materiał nauczania odpowiednio ukierunkować zainteresowania uczniów i wytworzyć pozytywne motywy podnoszenia kwalifikacji.     
  • zasada operatywności wiedzy uczniów: mówi o konieczności stwarzania przez nauczyciela sytuacji, które wymagałyby od uczniów, oprócz przyswajania i odtwarzania wiadomości i umiejętności, także wykorzystywania ich w pracy. Nauczyciel powinien moderować sytuacje, w których uczniowie mieliby możliwość rozwiązywania problemów, co poszerzałoby ich wiedzę i umiejętności. Uczniowie powinni być wdrażani do dostrzegania, formułowania i rozwiązywania problemów teoretycznych i praktycznych.
  • zasada kształtowania umiejętności uczenia się jest ważna z punktu widzenia procesu samokształcenia. Według tej zasady nauczyciel ma doprowadzić do umiejętności organizowania pracy umysłowej. W tym celu istotny jest jasny i czytelny sposób przekazywania treści przez nauczyciela.

Dodaj temat do forum