Kształcenie na odległość

Artykuły

Materiały dydaktyczne w KNO - wnioski z raportu

Materiały dydaktyczne w KNO - wnioski z raportu

Każdy, kto przystępuje do opracowywania swoich zdalnych zajęć, podjąć musi szereg decyzji. Czy będę tworzyć zasoby od podstaw? A może skorzystam z już opracowanych materiałów? Skupię się na podawaniu wiedzy, czy na budowaniu jej poprzez zadania? Prezentujemy fragmenty naszego Raportu dotyczące wykorzystywanych przez nauczycieli materiałów dydaktycznych. Na potrzeby diagnozy przeprowadzone zostało badanie obejmujące m.in. w grupę 3006 osób związanych z placówkami kształcenia zawodowego i ustawicznego (w tym osoby kierujące placówkami, nauczyciele i słuchacze).

Materiały dydaktyczne do kształcenia przez Internet są jednym z kluczowych elementów procesu kształcenia na odległość. Potrzeby placówek KZU w zakresie zapewnienia odpowiedniej jakości materiałów dydaktycznych są dalekie od zaspokojenia, a zdaniem co dziesiątego dyrektora placówki prowadzącej kształcenie przez Internet jest przyczyną nie podejmowania tego typu działalności.

Dominujący rodzaj materiałów dydaktycznych wykorzystywanych przez nauczycieli prowadzących zajęcia przez Internet w placówkach KZU, to materiały tekstowe i graficzne (94%). Materiały interaktywne oraz pliki wideo nie są już tak powszechne -­‐ wykorzystuje je co drugi nauczyciel, a nagrania audio co trzeci. Przeważają materiały o charakterze informacyjnym, ale stosowane są także materiały sprawdzające wiedzę, przekazujące treści programowe utrwalające i porządkujące wiedzę.

Częstą praktyką jest przerabianie przez nauczycieli materiałów przeznaczonych dla zajęć tradycyjnych. Przyjęcie jako punktu wyjścia materiałów tradycyjnych powoduje trudności w nadaniu materiałom przeznaczonym do kształcenia przez Internet atrakcyjnej i aktywizującej słuchaczy formuły. Brak metodycznej wiedzy odnoszącej się do przygotowania materiałów dla kursu w ramach KNO skutkuje przewagą materiałów w formie podawczej nad pozostałymi. Nauczycielom dokonujących tych przeróbek towarzyszy nierzadko obawa o naruszanie praw autorskich, na przykład gdy ich przedmiotem są podręczniki. Nierzadko jest to nawet świadomość, że do takiego naruszenia dochodzi. Niemniej nauczyciele często nie widzą alternatywy dla takiego postępowania, takiej jak na przykład zdobywanie prezentacji dostępnych w ramach zasobów otwartych.

Blisko połowa (48%) nauczycieli prowadzących zajęcia przez Internet korzysta intensywnie z materiałów dydaktycznych dostępnych w darmowych serwisach www. Są to najczęściej strony edukacyjne i szkoleniowe przeznaczone dla nauczycieli. Nieco ponad 13% korzysta ponadto często z elektronicznych pakietów dla kształcenia modułowego przygotowanego przez KOWEZiU, a drugie tyle wykorzystuje te pakiety sporadycznie. Z zasobów dostępnych w serwisach społecznościowych regularnie korzysta połowa nauczycieli (48%) prowadzących zajęcia przez Internet. Jednak niewielu z nich -­ 17%; zachęca swoich słuchaczy do samodzielnego tworzenia materiałów dydaktycznych o charakterze społecznościowym przy wykorzystaniu narzędzi Web 2.0. W materiałach przygotowywanych samodzielnie przeważają materiały tekstowe i graficzne (94%). Nauczyciele nierzadko samodzielnie tłumaczą pozyskane materiały obcojęzyczne -­ 22% z nich tłumaczy na swoje potrzeby materiały pozyskane z darmowych serwisów www.

Od inicjatywy samego nauczyciela najczęściej zależy też aktualizacja materiałów dydaktycznych. Nie jest ona sprawdzana przez kierownictwa placówek KZU, ani nie jest wymuszana przez uczestników zajęć. Przedmioty, które są powiązane z bieżącymi wydarzeniami, na przykład wiedza o społeczeństwie, wymagają stałej aktualizacji materiałów. Jedynym praktycznie mechanizmem, który to wymusza, jest poczucie odpowiedzialności zawodowej nauczycieli. Warto tu zauważyć, że nauczyciele przygotowujący materiały dydaktyczne najczęściej (82%) robią to w ramach swoich obowiązków i nie są za to dodatkowo wynagradzani. Zupełnie osobne wynagradzanie za tę pracę stosowane jest tylko w 6% placówek prowadzących KNO. Nieco więcej (11%) z nich stosuje wariant mieszany: część materiałów jest wykonywana przez nauczycieli w ramach obowiązków, a część jest opłacana osobno.

Tworzenie materiałów dydaktycznych do kształcenia przez Internet jest jednym z najbardziej preferowanych tematów, które zdaniem nauczycieli powinny się znaleźć w powszechnie dostępnych materiałach dydaktycznych z zakresu kształcenia przez Internet. Wskazało go 37% nauczycieli, podobnie często jak organizację zajęć przez Internet (38%), a bardziej oczekiwanymi tematem była tylko metodyka kształcenia przez Internet (45%).

Źródło: "Diagnoza stanu kształcenia na odległość w Polsce i w wybranych krajach Unii Europejskiej oraz potrzeb edukacyjnych polskich nauczycieli i odbiorców w zakresie kształcenia na odległość", krajowy Ośrodek Wspierania Edukacji Zawodowej i Ustawicznej, Warszawa 2013. Opracowanie dostępne jest pod adresem http://kno.koweziu.edu.pl/artykuly/201-raport-diagnoza-stanu-ksztalcenia-na-odleglosc-w-polsce-i-wybranych-krajach-unii-europejskiej.html.

Dodaj temat do forum